Guía de campo · Vol. I · Compostela

Manual de
identificación
do Fodegrino

Guía de campo para a conservación de Santiago de Compostela.

Cada ano, centos de miles de peregrinos chegan a Santiago.

A inmensa maioría sabe perfectamente onde está.

Outros sofren unha curiosa transformación ao divisar as torres da Catedral.

Esta guía axudarache a identificalos.

Comezar a identificación Eu fixen o Camiño e non fun fodegrino

Guía elaborada con retranca. O problema, por desgraza, é real.

02Ficha de especime

Que é un fodegrino?

Museo do fodegrinismo · Reg. 001

Nome común: Fodegrino
Nome científico: Peregrinus incordiantis
Familia: Peregrinidae
Hábitat: Últimos quilómetros do Camiño e casco histórico de Santiago
Época de maior avistamento: Primavera, verán e pontes festivas
Perigosidade: Baixa
Capacidade para tocar os collóns: Considerable

Peregrino que, tras percorrer 100, 200, 500 ou 800 quilómetros respectando aldeas, montes e camiños, chega a Santiago e esquece repentinamente que aquí vive xente.

Principio taxonómico fundamental

Todo fodegrino é peregrino.
Pero non todo peregrino é fodegrino.

03Guía de especies

Aprende a identificalos

Principais variedades observadas no seu hábitat natural.

ESP. 01

Fodegrinus bluetoothensis

Facilmente identificable polo altavoz Bluetooth que transporta adherido á mochila ou na man. A súa presenza pode detectarse acusticamente varios minutos antes do avistamento.

Fodegrinismo★★★★★

ESP. 02

Fodegrinus festivus

Especie gregaria. Ao entrar en Santiago considera imprescindible comunicar mediante berros, cánticos e aplausos que completou o Camiño.

Fodegrinismo★★★★☆

ESP. 03

Fodegrinus picnicensis

Confunde unha praza Patrimonio da Humanidade cunha área recreativa.

Fodegrinismo★★★★☆

ESP. 04

Fodegrinus descalzus

Despois de centos de quilómetros descobre que o mellor lugar para airear os pés é diante da Catedral.

Fodegrinismo★★★☆☆

ESP. 05

Fodegrinus banderensis

Especie gregaria que considera imprescindible reorganizar temporalmente o espazo público para conseguir a fotografía perfecta do grupo.

Fodegrinismo★★★☆☆

ESP. 06

Fodegrinus bastonensis

Utiliza bastón metálico sobre granito como sistema involuntario de percusión. Especialmente activo pola mañá.

Fodegrinismo★★★☆☆

ESP. 07

Fodegrinus pelotensis

Considera que unha praza histórica ou calquera espazo monumental suficientemente amplo tamén é un campo de fútbol razoable.

Fodegrinismo★★★☆☆

04Autodiagnóstico

Calcula o teu índice de fodegrinismo™

01
¿Levaches un altavoz Bluetooth no Camiño?
02
¿Entraches en Santiago cantando ou berrando?
03
¿Sentácheste a comer no chan do Obradoiro?
04
¿Quitaches botas ou calcetíns nunha praza?
05
¿Secaches roupa ou equipamento no espazo público?
06
¿Bloqueaches unha rúa ou praza para facer unha foto?
07
¿Convertiches algunha praza histórica nun improvisado campo de xogo?
08
¿Pensaches algunha vez «estou de vacacións, tampouco pasa nada»?

Rexistro de campo

Respondidas 0 / 8

05Cambio de rexistro

Agora en serio.

Detrás da retranca hai un problema real.

Santiago é, ao mesmo tempo

O destino do Camiño de Santiago.
Unha cidade histórica Patrimonio da Humanidade.
Un destino turístico internacional.
O fogar de milleiros de residentes.

O obxectivo non é menos peregrinos.
O obxectivo é mellor convivencia.

06Evidencia

O impacto

Datos oficiais para entender a escala. Sen estimacións disfrazadas de certezas.

Última actualización de datos: 08/16/2026

Módulo 01Dato verificado

Chegadas de peregrinos

320,450

peregrinos

2026 · acumulado ata 07/31/2026

▲ 7.4 % vs mesmo período de 2025

Fonte: Oficina de Acollida ao Peregrino
Periodo: 2026
Última comprobación: 08/16/2026; Ver fonte

Módulo 02Dato verificado

Cando chegan?

Dato non dispoñible / pendente de verificación

Ano: 2026

Fonte: Oficina de Acollida ao Peregrino
Periodo: 2026
Última comprobación: 08/16/2026; Ver fonte

Módulo 03Dato verificado

De onde veñen?

Dato non dispoñible / pendente de verificación

Fonte: Oficina de Acollida ao Peregrino
Periodo: 2026
Última comprobación: 08/16/2026; Ver fonte

Módulo 04Dato verificado

Cantos vivimos aquí?

100,965

residentes · Santiago de Compostela

Último dato oficial dispoñible: 2025

Por cada residente, Santiago recibe aproximadamente 3.2 peregrinos rexistrados ao ano.

Cálculo propio a partir de datos Oficina do Peregrino + INE.

Fonte: Instituto Nacional de Estatística (INE)
Periodo: 2025
Última comprobación: 08/15/2026; Ver fonte

Módulo 05Pendente de datos

Onde se concentra o impacto?

Metodoloxía en desenvolvementoFuturo Santiago Pilgrim Pressure Index

O número anual explica só unha parte do fenómeno.

O impacto depende tamén de cantas persoas coinciden ao mesmo tempo e no mesmo lugar.

Estamos desenvolvendo unha metodoloxía para medir a presión no último quilómetro e na cidade histórica.

San Pedro
Casas Reais
Cervantes
Acibecharía
Catedral
Obradoiro

Fonte: Fodegrino / metodoloxía propia
Periodo: —
Última comprobación: —; Ver fonte

Módulo 06Dato verificado

Como chegamos ata aquí?

Dato non dispoñible / pendente de verificación

Fonte: Oficina de Acollida ao Peregrino
Periodo: 2015-2025
Última comprobación: 08/16/2026; Ver fonte

Este proxecto non inventa estatísticas.

Cada cifra publicada nesta guía identifica a súa fonte, período e última actualización.

Se unha fonte deixa de estar dispoñible, preferimos mostrar que non temos o dato antes que inventalo.

Ver metodoloxía e fontes

Peregrino entrando en Santiago ao amencer por unha rúa habitada

Fixeches 100 km.

Ou 200.

Ou 800.

Quédache un.

O último quilómetro tamén é Camiño.

Entrar en Santiago non é atravesar a meta dunha carreira.

É entrar nunha cidade onde miles de persoas viven, traballan, descansan e crían aos seus fillos.

Camiña o último quilómetro como camiñaches os anteriores

08Protocolo de campo

Como evitar a transformación

10 maneiras de non converterte nun fodegrino.

01Celebra sen berrar.
02Garda o altavoz.
03Respecta o descanso.
04Non bloquees rúas e accesos.
05As prazas non son cámpings.
06Respecta o patrimonio.
07Usa os espazos habilitados para comer e descansar.
08Lembra que hai xente vivindo detrás das fachadas.
09Comparte Santiago.
10Deixa como pegada só os teus pasos.

09Compromiso

Eu non son fodegrino

Fixen o Camiño respectando lugares, persoas e paisaxes.

Cando chegue a Santiago farei exactamente o mesmo.

Porque Santiago non é o final dun parque temático.

É unha cidade.

0 compromisos rexistrados

Eu fixen o Camiño
e non fun fodegrino.

Fodegrino · Guía de campo · Compostela

10Observatorio

Observatorio do fodegrinismo

Retranca para chamar a atención. Datos para entender o problema.

Datos

Series verificadas sobre chegadas, estacionalidade e presión sobre o espazo público.

Estudos

Investigación académica sobre turismo, patrimonio e convivencia urbana.

Noticias

Seguimento hemerográfico de incidencias e debate público.

Normativa

Ordenanzas municipais, protección do patrimonio e uso do espazo público.

Testemuños

Voces de residentes, hostaleiros, peregrinos e traballadores do Camiño.

Mapa

Cartografía de zonas de maior presión no casco histórico.

Metodoloxía

Criterios de recollida, validación e publicación. Sen datos, non publicamos.

En desenvolvemento

Santiago Pilgrim Pressure Index

Índice composto para medir a presión do fluxo de peregrinos sobre a cidade histórica. Dimensións previstas:

Chegadas diarias
Estacionalidade
Concentración espacial
Eventos
Ocupación do espazo público
Incidencias rexistradas

O índice non se calcula nin se publica ata que a metodoloxía e as fontes estean validadas.

11Ciencia cidadá

Avistaches un fodegrino?

Axúdanos a documentar comportamentos. Non persoas.

O Camiño é de todos.

Santiago tamén.

Santiago non é un parque temático.

É o final do Camiño.
E o fogar de alguén.

Non sexas fodegrino